اقدامات مهم برای باغات میوه در ابتدای بهار
مقدمه
در انتهای فصل زمستان و با فرا رسیدن فصل بهار، درختان رشد دوباره را آغاز می کنند و این مرحله با باز شدن شکوفه ها و رشد برگ های تازه همراه می شود. اگر طی فصل زمستان و پاییز اقدامات لازم برای مبارزه با آفات و بیماری ها و همچنین تغذیه گیاهی درختان را به خوبی انجام داده باشید، در این فصل می توان با انجام دادن یک سری اقدامات باغات پرباری داشت. در این مطلب به بررسی اقدامات مهم و موثر در ابتدای بهار اشاره می کنیم.
سرمای پیش بهاره
یکی از مهمترین اقداماتی که باید در باغات درختان میوه انجام داد حمایت از درختان میوه در برابر سرمای زودرس بهاره است. در این شرایط درختان فعالیت خود را پس از رکود زمستانی آغاز کرده و شکوفه می دهند. این اندام یکی از حساس ترین و مهم ترین مرحله رشدی درختان است که در صورت آسیب به آن ها خسارت سنگینی به بار خواهد آمد. سرمای زودرس بهاره در این مرحله با وارد آوردن آسیب به این اندام ها می توانند درختان را از باردهی اقتصادی بازدارند. برای جلوگیری از این شرایط توصیه می شود تا اقدامات زیر را انجام دهید:
- بررسی دائمی شرایط آب و هوایی
در صورتی که بتوانید شرایط آب و هوایی را همواره رصد کنید می توان بخشی از اقدامات پیشگیرانه برای مهار سرمای زودرس بهاره را انجام داد. بررسی وقوع پدیده های یخبندان یا کاهش شدید دما براساس پیش بینی ها می تواند در کاهش خسارت ناشی از آن ها کمک کننده باشد.
- تجهیزات گرمایشی مناسب
در باغات بزرگ و خصوصا مناطق سردسیر توصیه می شود تا باغداران تجهیزات گرمایشی حداقلی را فراهم کرده باشند تا در شرایط اضطراری بتوانند از آسیب سرما جلوگیری کنند. از این تجهیزات می توان به انواع بخاری های باغی که با سوخت های فسیلی کار می کنند اشاره کرد.
- انجام آبیاری
آبیاری باغات خصوصا در محل هایی با سیستم آبیاری غرقابی می تواند جلوی کاهش شدید دما را در مقطع حساس بگیرد. یخ زدن آب یک فرایند گرماده بوده و با افت شدید دما و یخ زدن آب مقداری گرما آزاد می شود که می تواند مانع از آسیب شدید به باغات شود.
آبیاری اولیه
یکی از مراحل مهم نگهداری از باغات میوه در ابتدای فصل، آبیاری اولیه در زمان صحیح است. زمان آبیاری اولیه بسته به منطقه و شرایط آب و هوایی می تواند متغیر باشد. در مناطق سردسیر این زمان می تواند تا نیمه فروردین ماه به طول بینجامد. در انجام آبیاری های اولیه استفاده از ترکیبات مغذی با میزان فسفر بالا مثل کود های 10 52 10 و به همراه استفاده از هیومیک اسید ها می تواند در رشد سریع ریشه ها و گلدهی و رشد بخش های هوایی موثر باشد.
استفاده از فروت ست
کودهای فروت ست از ترکیبات و عناصری تشکیل شده اند که برای رشد زایشی درختان بسیار ضروری هستند. این ترکیبات اگر در اوج نیاز گیاه تامین نشوند سبب افت راندمان تولید می گردد. در مرحله تورم جوانه ها و همچنین پس از تشکیل شدن میوه ها استفاده از این ترکیبات کودی می تواند سبب حمایت از شکوفه ها و میوه های تازه تشکیل شده شود و از ریزش بیش از حد گل و میوه جلوگیری کند. در صورتی که در پاییز و پس از برداشت میوه و پیش از زرد شدن برگ ها از این ترکیبات استفاده کرده باشید رشد زایشی درختان بیش از پیش افزایش خواهد یافت.
رعایت اصول زراعی و آبیاری
در این فصل باید اقدام به شخم پای درختان، تنظیم و بازسازی سیستم های آبیاری نمود. در صورت استفاده از آبیاری قطره ای یا باید اقدام به بررسی نوار های آبیاری و دریپر ها نمود تا هرگونه گرفتگی و پارگی برطرف شود. در صورت استفاده از سیستم آبیاری سنتی باید تشتک های آبیاری را به صورت دو تشتکه اطراف تنه درختان ایجاد کرد و همچنین مسیرهای آبیاری را نیز از علف های هرز پاک نمود تا راندمان آبیاری افزایش داشته باشد.
در اطراف و حاشیه مزارع و باغات احتمال رشد و فعالیت علف های هرز وجود خواهد داشت، در این مرحله مبارزه با این علف های هرز به صورت فیزیکی و غیر شیمیایی توصیه می شود تا پناهگاه آفات و بیماری های گیاهی از بین بروند. استفاده از علف کش ها در مرحله شکوفه دهی درختان با خطر باد بردگی و دریفت همراه است و می تواند سبب آسیب های دائمی به درختان و دیگر گیاهان که با هدف بهره برداری اقتصادی پرورش می یابند شود.
استفاده از حشرات گرده افشان
بر کسی پوشیده نیست که گرده افشانی خصوصا در مواردی که درختان میوه به صورت دوپایه هستند وابستگی زیادی به عوامل گرده افشان دارد. باد یکی از این عناصر اصلی است اما در بسیاری از شرایط این عامل به تنهایی نمی تواند نیاز به تامین گرده مورد نیاز گل ها را برآورده کند. طیفی از حشرات گرده افشان از انواع زنبورها و سوسک ها می توانند گرده افشانی و بازدید از گل ها را انجام دهند. در شرایطی که بتوان کندو های زنبور عسل را در باغات درختان میوه مستقر کرد می توان نرخ لقاح موفق و رسیدن دانه گرده را به گل های ماده افزایش داد. در این شرایط درختان میوه های بهتر، یک شکل تر تولید می کنند و نقص های ژنتیکی ناشی از لقاح نا مناسب نیز کاهش خواهد داشت.
توصیه می شود در شرایطی که زنبورهای گرده افشان خصوصا زنبورهای عسل در باغات در حال فعالیت هستند از هیچ سموم حشره کش استفاده نشود. حشره کش های با طیف اثر وسیع مانند ارگانوفسفره ها و نیکوتینوئیدها می توانند تمام مراحل زیستی زنبور ها را از بین ببرند و خسارت زیادی به بار بیاورند. استفاده از این سموم در اطراف باغات و بادبردگی آن ها نیز می تواند اثرات منفی شدیدی داشته باشد.
جمعبندی
درختان میوه نیازمند مراقبت های فراوان زراعی و تغذیه ای هستند و در صورتی که این اقدامات به صورت مستمر و طبق برنامه های مدون انجام شوند باردهی اقتصادی مناسبی خواهند داشت. از مهمترین این اقدامات می توان به سمپاشی های زمستانه و تغذیه در مراحل گلدهی هرس اشاره کرد. دیگر مراقبت های یاد شده در این مطلب نیز می تواند در بالا رفتن کیفیت و کمیت محصول نهایی نقش بسیار موثری داشته باشد.
